شفیع عیار
خدا از دید شعر _خدا از دید ساینس

برنامه های ویودیویی

برنامه های تازه
جمهوری پنجم : رزاق مامون

ژزفای سیاست :عبدالناصر نورزاد‌
برنامه های تازه

عثمان نجیب : برنامه‌ی های گفتاری گذرگاه
پیام  به جوانان خراسانی ‌

حسام برومند: دیپلوماسی روز
برنامه های ویودیویی

احمدشاه راستا
برنامه های فیس بوکی و یوتیوب پندارها و گفتارها

بحث های ویدویویی نبی هیکل
بحث های ویدویویی بیشتر

تلويزيون های افغانی
انجمن حقوقدانان افغان در اروپا





Fateh Sami
Chapter Two : Measurement of Development: Indicators and Methodological Foundations




عطاالله عنایت رادمرد
برنامه ناتمام ملت سازی در کشورما وپیآمدهای آن


زهرا خادمی راد
سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا: چه چیزی آسیای مرکزی را تهدید می‌کند؟


عثمان نجیب
خامنه‌یی، معمار مستبد و زهرنوشی که زهر نوشید و زهر نه شناخت


سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان
اعلامیه در محکومیت جنگ ارتجاعی میان پاکستان و افغانستان


مهرالدین مشید
مارهای آستین؛ بازگشت هیولاهای جنگ نیابتی به دامان پاکستان


عبدالواحد خرم
موج سواران فساد اداری و سیاسی در افغانستان


بصیرهمت
عربستان سعودی و امارات متحده عربی


سراج ادیب
رسانه، روشنفکران و نبرد روایت‌ها در افغانستان _فصل هشتم


پوهندوی دوکتور سیدحسام مل
بحران ایران ، ناتوانی ماشین جنگی نیولبرال امریکا را اشکار کرد


احمد سعیدی
علی خامنه‌ای و افق نوین سیاست‌های اسلام سیاسی در منطقه


پوهندوی دوکتور سیدحسام مل
خاطرو کی


پوهندوی دوکتور سیدحسام مل
ماهیت رقت‌انگیز طبقه مسلط در غرب دوستان اپستین بزدل هستند


خالق صائم
پاکستان در گرداب افغانستان  


سنجرغفاری
چهارده ملیون انسان به گوش خود شنیده اند؟  


مهرالدین مشید
جنگ با ایران؛ معادله برنده و بازنده در ترازوی ژئوپلیتیک


اکادمیسین شرعی جوزجانی
فعالیت  حزب بعداز کنگرهٔ مؤسس_جوانه های انشعاب در حزب


عثمان نجیب
پاسخ کوتاهی به آقای حلیم فدایی


عبدالقیوم میرزاده
مجازات نظامیان پاکستانی


پوهندوی دوکتور سیدحسام مل
چرا کشورهای عربی از جنگ امریکا با ایران وحشت دارند


اسماعیل فروغی
آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟


عبدالوکیل کوچی
کاروان وحدت


فضل الرحیم رحیمی
خبر عاجل و کاملاً اقتصادی





 میر عبدالواحد سادات
جنبش‌های مشروطه‌خواهی افغانستان


عثمان نجیب
واکاوای جنایات جفری و پیشینه‌ی تاریخی کودک‌آزاری و زن‌آزاری جهان  _ بخش سیزده تا بیست‌ودو




عتيق شاهد

کارتونهای تازه

 
 



 

 

 

شنبه  ۱۶ حوت  ۱۴۰۴ خورشیدی برابر با ۷ مارچ ۲۰۲۶ میلادی

 

چرا پاکستان قول اردوها را هدف قرار می‌دهد؟

 

افغا نستان انترنیشنل : در روزهای اخیر، پاکستان موجی از حملات هوایی را علیه مراکز نظامی طالبان در افغانستان انجام داده است. بر اساس اطلاعات موجود، این حملات شامل بیش از پنجاه عملیات هوایی بوده و عمدتاً پایگاه‌های نظامی، دیپوهای سلاح و مراکز آموزشی وابسته به طالبان را هدف قرار داده است.

ارتش پاکستان در چارچوب عملیات موسوم به «غضب‌للحق»، چندین مرکز مهم نظامی و قول اردوها را در نقاط مختلف افغانستان هدف قرار داده است. گفته می‌شود این عملیات با هدف تضعیف و سرکوب ساختار نظامی طالبان انجام شده است.

در روزهای نخست آغاز این حملات، در کابل، فرقه ریشخور در غرب پایتخت هدف حمله سنگین هوایی قرار گرفت. این مرکز یکی از پایگاه‌های مهم نظامی در حومه کابل به شمار می‌رود و در گذشته نیز به عنوان مرکز آموزشی و نظامی مهم استفاده می‌شد. منابع می‌گویند این پایگاه علاوه بر تاسیسات نظامی، بخش‌های آموزشی نیز داشته و احتمال می‌رود برخی گروه‌های شورشی از این امکانات آموزشی استفاده می‌کردند.

در شرق افغانستان نیز چندین مرکز نظامی هدف قرار گرفته‌اند. در ولایت ننگرهار، فرماندهی زون سرحدی مشرقی و قول اردوی سابق ننگرهار (که در زمان جمهوریی به عنوان فرماندهی گارنیزیون فعالیت داشت)، از جمله اهداف حملات پاکستان بوده‌اند.

در ولایت لغمان نیز بخش‌هایی از تاسیسات نظامی مربوط به قول اردوی سیلاب هدف قرار گرفته است. یک منبع در شرق افغانستان گفت که در نتیجه این حملات در لغمان و ننگرهار، مقدار قابل توجهی جنگ‌افزار و تجهیزات نظامی نابود شده است.

در ولایت‌های کنر، خوست و پکتیکا نیز مراکز و اهداف نظامی مورد حمله قرار گرفته‌اند. در ولسوالی سپیره در خوست و برخی مناطق مرزی کنر، تاسیسات نظامی و نقاط سرحدی هدف حملات بوده‌اند. این ولایت‌ها در امتداد مرز با پاکستان قرار دارند و اسلام‌آباد مدعی است برخی گروه‌های مسلح ضدپاکستانی در این مناطق حضور دارند.

در جنوب‌شرق افغانستان، قول اردوی ارگون در ولایت پکتیا نیز هدف حملات گسترده قرار گرفته است. این مرکز از پایگاه‌های مهم نظامی منطقه به شمار می‌رود و دارای دیپوهای سلاح و تجهیزات نظامی بوده است. نزدیکی این منطقه به مرز پاکستان، آن را به یکی از نقاط حساس امنیتی تبدیل کرده است.

در جنوب افغانستان، قول اردوی قندهار در دو روز گذشته هدف حملات هوایی قرار گرفته است. این قول اردو از مراکز مهم نظامی در ساختار ارتش پیشین افغانستان بود و دارای دیپوی بزرگ ساحوی برای ذخیره و توزیع تجهیزات نظامی محسوب می‌شد. این دیپوها نقش مهمی در تامین و پشتیبانی پایگاه‌های نظامی اطراف داشتند و قول اردوی قندهار در گذشته مراکز نظامی در ولایت‌هایی مانند هلمند را نیز حمایت می‌کرد.

هم‌زمان، ارتش پاکستان در اقدامی خبرساز، پایگاه هوایی بگرام را نیز بمباران کرد. بگرام بزرگ‌ترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان بود و تا پیش از خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱، مرکز اصلی عملیات نظامی امریکا در منطقه به شمار می‌رفت.

با خروج نیروهای امریکایی، بخشی از تجهیزات نظامی در این پایگاه تخریب شد، اما مقدار زیادی جنگ‌افزار و تجهیزات نیز باقی ماند. طالبان در سه سال نخست بازگشت به قدرت، بارها از این تجهیزات در رژه‌های نظامی استفاده کردند. طالبان هلیکوپترها، تانک‌ها و سایر تجهیزات امریکایی را در بگرام به نمایش گذاشتند.

دونالد ترامپ، بارها درباره افتادن سلاح‌های امریکایی به دست طالبان ابراز ناخرسندی شدید کرده است. او و سایر مقام‌های امریکایی، همچنان پاکستانی، در مورد دسترسی شورشیان به این تسلیحات ابراز نگرانی کرده‌اند. انهدام این سلاح‌ها در حملات پاکستان به رفع این نگرانی کمک می‌کند.

یک جنرال بلندپایه سابق افغان نیز باور دارد که «حملات اخیر پاکستان علیه مراکز نظامی طالبان با چراغ سبز امریکا انجام شده است».

ترامپ نیز از عملیات پاکستان علیه طالبان استقبال کرده است. با این حال هنوز مدرک و اظهارات رسمی درباره توافق واشنگتن و اسلام آباد در مورد از بین بردن سلاح‌های ارتش پیشین در افغانستان منتشر نشده است.

چرا قول اردوها هدف قرار می‌گیرند؟

اداره طالبان عمدتاً ساختار نهادهای دولتی پیشین، به‌ویژه در بخش امنیتی، را حفظ کرده است، با این تفاوت که نام برخی مراکز نظامی که پیش‌تر نام‌های تاریخی و فرهنگی داشتند، تغییر یافته است.

ساختار نظامی قول اردوهای افغانستان به گونه‌ای است که هر قول اردو دارای دیپوهای بزرگ سلاح و تجهیزات و همچنین مراکز آموزشی نظامی است. این دیپوها محل نگهداری سلاح، مهمات و تجهیزات جنگی هستند و از آنجا تجهیزات به پایگاه‌های دیگر در مناطق مختلف منتقل می‌شود.

به گفته منابع آگاه، هر قول اردو یک دیپوی ساحوی دارد که وظیفه اکمال و پشتیبانی پایگاه‌های نظامی اطراف را بر عهده دارد. برای نمونه، قول اردوی قندهار پایگاه‌های جنوب افغانستان را پشتیبانی می‌کند، در حالی که قول اردوهای ننگرهار و پکتیا مسئول پوشش مناطق شرقی کشور هستند. بیشتر این پایگاه‌ها در نزدیکی میدان‌های هوایی نظامی قرار داشتند، از جمله در کابل، قندهار، هرات و مزار شریف. البته، قول اردوی ننگرهار تا حدی از این قاعده مستثنا است.

ناظران باور دارند که حملات پاکستان می‌تواند فشار بر توان تسلیحاتی طالبان را افزایش دهد و این گروه را از نظر نظامی ضعیف کند. با این حال، یک مقام ارشد پیشین گفت که حملات هوایی پاکستان می‌تواند تنها بخشی از تجهیزات طالبان را نابود کند.

گفته می‌شود طالبان طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از سلاح‌ها را از پایگاه‌های اصلی به مناطق دیگر منتقل کرده‌اند و گزارش‌هایی نیز از انتقال جنگ‌افزارها از ولایت‌هایی مانند پنجشیر و برخی مناطق شمالی وجود دارد.

طالبان طی نزدیک به پنج سال گذشته بخش قابل توجهی از جنگ‌افزارها، تانک‌ها و رنجرها را نیز تخریب کرده‌اند، و ظرفیت و توانایی بازسازی و ترمیم کامل این تجهیزات را ندارند.

با این حال، نابودی این جنگ‌افزارها می‌تواند به شکل قابل توجهی توان نظامی طالبان را تضعیف کند. با این حال، مشخص نیست که حملات هوایی پاکستان تا چه حدی در از بین بردن این تسلیحات موفق بوده است.

عطاالله تارر، وزیر اطلاعات و نشرات پاکستان روز گذشته مدعی شد که ۱۹۸ تانک، وسایط زرهی و توپخانه طالبان در حملات پاکستان از بین رفته‌اند. طالبان تا هنوز آماری درباره کشته شدن نیروها و از دست رفتن تجهیزات خود منتشر نکرده است و ادعای‌مقام‌های پاکستانی نیز از سوی منابع مستقل هنوز تایید نشده است.

طالبان تلاش کرده است که از بازتاب رسانه‌ای این حملات جلوگیری کند. مثلا طالبان یک جوان را به خاطر تصویربرداری و گزارش‌دهی از حملات پاکستان در کنر مجازات کرده است.

 

با طولانی شدن جنگ با پاکستان، طالبان از شمال افغانستان نیرو جذب می‌کنند

اندپندنت فارسی : درگیری میان ارتش پاکستان و طالبان افغانستان وارد هفتمین روز شد. شامگاه چهارشنبه، جنگنده‌های ارتش پاکستان اهدافی را در قندهار بمباران کردند و در مقابل، طالبان هم به قرارگاه‌های مرزبانی پاکستان در امتداد خط  دیوند در استان خوست حمله بردند.

وزارت دفاع طالبان اعلام کرده که در حملات دو روز اخیر به قرارگاه‌های مرزی پاکستان، تسلیحات آن‌ها را «غنیمت» گرفته و چندین پهپاد را هم در ننگرهار ساقط کرده است.

مقام‌های رسمی طالبان و پاکستان هر دو مدعی‌اند که تلفات سنگینی به یکدیگر وارد کرده‌اند، اما هنوز نهادهای بی‌طرف آمار قربانیان دو طرف را تایید نکرده‌اند.

در همین حال، طالبان از اوایل این هفته روند اعزام نیرو از استان‌های شمالی به استان‌های شرقی، در امتداد مرز با پاکستان را تشدید کرده‌اند. روز چهارشنبه، حقمل سعد، سخنگوی پلیس طالبان در پنجشیر، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که چهار هزار تن از ساکنان پنجشیر برای اعزام به مرز با پاکستان ثبت‌نام و اعلام آمادگی کرده‌اند.

رسانه‌های تحت کنترل طالبان از جمله تلویزیون ملی افغانستان نیز با انتشار ویدیوهایی گفتند این افراد حاضرند به صفوف جنگ ملحق شوند. در یکی از ویدیوها، حقمل سعد در حیاط ساختمان فرماندهی پلیس طالبان در پنجشیر نشسته است و اسامی داوطلبان را می‌نویسد. گروهی از جوانان پنجشیری هم در صف ایستاده‌اند. برخی از این داوطلبان در مصاحبه با حریت گفتند که با «حس افغانیت و اسلامیت» می‌خواهند از تمامیت ارضی افغانستان دفاع کنند.

هیچ‌یک از این افراد سابقه فعالیت نظامی و تجربه حضور در جنگ را ندارند و مشخص نیست طالبان پیش از اعزام آنان به جنگ، آموزش‌های نظامی لازم را برای آنان فراهم می‌کند یا خیر.

در همین حال، منابع مطلع در استان‌های جوزجان، سرپل، فاریاب و بلخ به ایندیپندنت فارسی گفتند که روند اعزام نیرو از این استان‌ها به سمت مرز پاکستان هم افزایش یافته است. طالبان با بسیج مردم در شهرهای مختلف افغانستان، گردهمایی‌هایی در حمایت از «نیروهای امنیتی امارت اسلامی» در جنگ با ارتش پاکستان برگزار کردند.

گفته می‌شود در استان‌های شرق افغانستان که در امتداد مرز با پاکستان قرار دارند، برخی افراد میانسال که تجربه جنگ در سال‌های گذشته را دارند، نیز اعلام کردند حاضرند در جنگ با ارتش پاکستان شرکت کنند.

درگیری میان طالبان افغانستان و ارتش پاکستان از شامگاه پنجشنبه ۲۶ فوریه، آغاز شد و تاکنون به‌صورت پراکنده در امتداد مرز میان دو کشور ادامه داشته است. روز پنجشنبه، صدیق‌الله نصرت، معاون سخنگوی وزارت دفاع طالبان، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته، نیروهای طالبان در چارچوب «عملیات انتقامی» در امتداد مرز و در استان‌های نورستان، خوست، قندهار، ننگرهار، کنر، پکتیکا و پکتیا به مواضع ارتش پاکستان حمله کرده‌اند.

نصرت افزود که در این حملات، ۱۲ قرارگاه نیروهای پاکستانی منهدم و ۴۱ نظامی پاکستانی کشته شدند. به گفته او، صبح پنجشنبه نیز در منطقه کچلاغ بلوچستان به مرکز نیروهای پاکستانی حمله‌ شد که تلفات و خساراتی به نظامیان پاکستان وارد آورد. آمار تلفات نیروهای پاکستانی را هنوز منابع رسمی پاکستان تایید نکرده‌اند.

در همین حال، برخی کارشناسان می‌گویند غیرنظامیان در پنجشیر و بخشی از استان‌های شمالی افغانستان، به پیوستن به جنگ با پاکستان علاقه‌ای ندارند، چون این جنگ را «جنگ طالبان با پاکستان می‌دانند نه جنگ افغانستان با پاکستان».

فاروق علیم، دادستان پیشین در دولت جمهوری و از فعالان پنجشیری در تبعید، می‌گوید همه مسئولان محلی طالبان در پنجشیر از استاندار تا فرماندهان امنیتی غیربومی‌اند و این استان به یک منطقه نظامی تبدیل شده است. به گفته علیم، حتی فردی که داوطلبان جنگ را ثبت‌نام می‌کند، هم پنجشیری نیست.

به باور علیم، در چنین وضعیتی، ساکنان پنجشیر تمایلی به جنگیدن برای طالبان ندارند. از این گذشته طالبان در پنجشیر پایگاه مردمی ندارند، وگرنه لازم نمی‌دیدند ۳۰ هزار نظامی در این استان مستقر کنند. آمار ۳۰ هزار نظامی طالبان در پنجشیر را منابع رسمی تایید نکرده‌اند، اما در سال ۲۰۲۱ نهادهای امنیتی طالبان گزارش‌هایی منتشر کردند که نشان می‌داد حدود ۱۰ هزار نظامی این گروه در پنجشیر مستقر شده‌اند.

فاروق علیم افزود که در نتیجه سرکوب شدید مردم پنجشیر، هزاران خانواده این استان را ترک و فرماندهان طالبان ۳۱۲ خانه شخصی را غصب کردند.

تلاش طالبان برای حفاظت از انبارهای سلاح

عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانه پاکستان، روز چهارشنبه در آخرین به‌روزرسانی از وضعیت جنگ با طالبان افغانستان، گفت جنگنده‌های ارتش این کشور ۵۶ نقطه را در بخش‌های مختلف افغانستان بمباران کرده‌اند.

شامگاه چهارشنبه، قرارگاه‌های نظامی طالبان در قندهار بمباران شد، اما جزئیاتی از تلفات و خسارات وارده منتشر نشد. تمرکز ارتش پاکستان بر منهدم کردن ذخایر تسلیحاتی طالبان است. 

اوایل این هفته، منابعی در بامیان و پنجشیر به ایندیپندنت فارسی گفتند که طالبان در تلاش‌اند سلاح‌های سنگین و کلیدی‌شان را برای حفاظت از بمباران به پناهگاه‌هایی در این دو استان منتقل کنند.

یک منبع مطلع در پنجشیر گفت طالبان با پنهان کردن سلاح‌های سنگین در مناطق کوهستانی از جمله در دره پارنده و منطقه پریان، تلاش می‌کنند از تجهیزات نظامی راهبردی خود در برابر حملات هوایی ارتش پاکستان محافظت کنند. در همین حال، منبعی در بامیان با اشتراک‌گذاری عکسی از یک هلی‌کوپتر که در منطقه غیرنظامی فرودگاه بامیان و در چند قدمی خانه‌های مسکونی، فرود آمده بود، گفت هلی‌کوپترهای بلک‌هاک، خودروهای زرهی و سلاح‌های سنگین طالبان در بخش‌های مختلف بامیان پنهان شده‌اند تا از حملات هوایی مصون بمانند.

این منبع با ابراز نگرانی از این موضوع گفت که طالبان با این اقدام جان غیرنظامیان را به خطر می‌اندازند.

بر اساس گزارش‌های سازمان ملل متحد و نهادهای امدادرسان، در یک هفته گذشته، غیرنظامیان در دو طرف درگیری کشته و زخمی شده‌اند و همچنین هزاران نفر در مناطق درگیری خانه‌هایشان را ترک کرده و آواره شده‌اند.

 

چرا ویزای دانشجویی پاکستانی‌ها بند نشد؟

کامیلا تومینی، خبرنگار روزنامه تلگراف از وزیر داخله بریتانیا پرسید توقف صدور ویزای کار و دانشجویی که برای شهروندان افغانستان و سه کشور دیگر اعلام شده چرا برای پاکستانی‌ها اعمال نمی‌شود.

او گفت بیشترین افرادی که با ویزای دانشجویی و کاری وارد بریتانیا می‌شوند و سپس درخواست پناهندگی می‌دهند، پاکستانی‌اند.

خانم کامیلا تومینی جمعه، ۱۵ حوت در یک نشست خبری به وزیر داخله بریتانیا گفت به براساس آمار رسمی سال گذشته، حدود ۱۰ هزار پاکستانی که با ویزای کار و دانشجویی وارد بریتانیا شده بودند، درخواست پناهندگی داده‌اند.

او افزود که این رقم یک چهارم کل افرادی را تشکیل می‌دهد که با این دو ویزا وارد بریتانیا شده و درخواست پناهندگی ارائه کرده‌اند.

بریتانیا روز سه‌شنبه اعلام کرد که صدور ویزای تحصیلی را برای شهروندان افغانستان، کامرون، میانمار و سودان متوقف می‌کند. همچنین، شهروندان افغانستان از دریافت ویزای کاری محروم می‌شوند.

این خبرنگار همچنین خاطرنشان کرد که به‌رغم رد شدن درخواست بیش از ۷۰ درصد این پناهجویان پاکستانی، تنها ۴ درصد آنها اخراج شده‌اند.

او تاکید کرد که به‌رغم این آمار رسمی، چرا محدودیت ویزای بریتانیا برای شهروندان پاکستان اعمال نشده است.

شبانه محمود، وزیر داخله بریتانیا در پاسخ به این پرسش گفت که دولت بریتانیا این رویه را تازه در پیش گرفته و برای نخستین‌بار اعمال می‌کند. او افزود که این راهبرد همچنان ادامه دارد و به انجام نرسیده است.

وزیر داخله بریتانیا گفت با سایر کشورها گفت‌وگو جریان دارد و این فهرست احتمالا گسترش خواهد یافت. او مشخصا درباره اعمال محدودیت ویزا برای شهروندان پاکستان ابراز نظر نکرد.

توقف ویزای کار و دانشجویی بریتانیا برای شهروندان افغانستان واکنش‌های زیادی را برانگیخته است.

شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون حقوق بشر دولت پیشین افغانستان پشتر به اظهارات نماینده ویژه بریتانیا درباره توقف صدور ویزای تحصیلی و کاری برای افغان‌ها اعتراض کرد. شهرزاد اکبر از نماینده بریتانیا پرسید: «این توقف شبیه ممنوعیت موقت آموزش دختران توسط طالبان است که ۵ سال طول کشیده است؟»

فرستاده ویژه بریتانیا گفته کشورش صدور ویزای کار و تحصیل به افغان‌ها را به‌دلیل سوءاستفاده از آن برای ارائه درخواست پناهندگی موقتا متوقف کرده است.

 

طالبان می‌گوید واردات سوخت، مواد غذایی و ساختمانی از ایران همچنان ادامه دارد

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان اعلام کرد که ‏شب گذشته یک قطار باربری پر از اموال تجارتی از ایران به ولایت هرات رسید. به گفته وی، ‏در جریان روز گذشته در مجموع ۹۴ واگن اموال تجارتی به ایستگاه روزنک هرات وارد شد.

گفته شده واردات جدید کالا از ایران به افغانستان، شامل مواد سوختی، غذایی و ساختمانی بوده است.

سخنگوی طالبان در اکس‌نوشت: «انتقال اموال تجارتی ‏از طریق خط‌آهن خواف–هرات به‌گونه عادی جریان دارد و هیچ‌گونه تاخیری در آن به‌وجود نیامده است

او به استناد به اداده‌های مسئولان خط‌آهن ایران افزود که صدها واگن دیگر در خاک ایران در مسیر افغانستان قرار دارند.

ایران پیشتر اعلام کرد صادرات تمام محصولات غذایی و کشاورزی را تا اطلاع بعدی ممنوع می‌کند.

 

خطر قحطی در افغانستان؛ سازمان ملل خواستار توقف جنگ طالبان و پاکستان شد

اندپندنت فارسی :  وابستگی شدید بازارهای افغانستان به واردات محصولات غذایی از کشورهای همسایه و وقوع جنگ در مرزهای این کشور با پاکستان و همچنین توقف صادرات از ایران، نگرانی از وقوع قحطی در افغانستان را افزایش داده است.

روز سه‌شنبه ۱۲ اسفند، کنفدراسیون صادرات جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که صادرات تمام محصولات غذایی و کشاورزی تا اطلاع بعدی، ممنوع است. این در حالی است که افغانستان کشوری مصرف‌کننده، با نرخ تولید داخلی پایین است که نزدیک به ۳۰ درصد نیازهای بازارش را از ایران تامین می‌کند.

تا اواسط ۲۰۲۵، پاکستان از لحاظ صادرات نخستین شریک اقتصادی افغانستان بود، اما پس از وقوع درگیری مرگبار میان طالبان و ارتش پاکستان و بسته شدن مرزهای میان دو کشور، ایران در جایگاه نخست قرار گرفت. با این حال، حمله اسرائیل و ایالات متحده به ایران و توقف صادرات محصولات غذایی و کشاورزی از این کشور، بار دیگر موجب افزایش بهای مواد خوراکی و دیگر محصولات وارداتی به بازار افغانستان شد.

این وضعیت نگرانی مردم افغانستان را از شروع به احتکار برخی بازرگانان هم افزایش داده است. در این راستا، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، روز چهارشنبه در اطلاعیه‌ای به بازرگانان، مغازه‌داران و کسبه‌ هشدار داد اقدام به احتکار برای آنان تبعات بدی خواهد داشت و از مردم خواست در صورت مشاهده چنین مواردی، به این نهاد اطلاع دهند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، شب پنجشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که روز پنجشنبه یک قطار باری از ایران وارد هرات شد و ۳۷ واگن آهن و ۹ واگن شکر را به افغانستان منتقل کرد. مجاهد همچنین افزود برنامه حرکت قطارهای خواف‌ــ‌هرات هم به روال عادی ادامه دارد و هیچ‌گونه تاخیری در فعالیت آن پیش نیامده است.

سخنگوی طالبان از بازرگانان افغان خواست که «بدون دلیل موجه» بهای کالاها را افزایش ندهند. در همین حال سرکنسول جمهوری اسلامی در هرات هم گفت کالاهایی که بازرگانان افغان قبلا از ایران خریده‌اند، به افغانستان وارد خواهد شد، اما به دلیل وضعیت جنگی، کالای جدید خریداری و صادر نمی‌شود.

آذرخش حافظی، رئیس پیشین اتاق تجارت و صنایع افغانستان و کارشناس اقتصادی، در صحبت با ایندیپندنت فارسی توضیح داد به دلیل اینکه افغانستان در تامین نیازهای ابتدایی خودکفا نیست و ۹۰ درصد نیازهای بازارش از کشورهای دیگر تامین می‌شود، وقوع جنگ در ایران و بسته ماندن مرزهابا پاکستان خطر قحطی در این کشور را افزایش داده است.

حافظی گفت: «ایران شریک تجاری شماره یک افغانستان است که پس از بسته شدن گذرگاه‌های تورخم و اسپین بولدک جای پاکستان را گرفت و اکنون توقف صادرات محصولات غذایی و کشاورزی ایران به افغانستان نگران‌کننده است.»

این کارشناس اقتصادی اضافه کرد که افغانستان ذخایر راهبردی ندارد و بخش خصوصی ممکن است تنها برای یک تا دو ماه اقلام اساسی ذخیره داشته باشد و بیشتر از آن چیزی وجود ندارد و در صورتی که جنگ ادامه پیدا کند و مرزها بسته بمانند، «احتمال قحطی زیاد است».

وقوع جنگ در ایران بهای مواد خوراکی و همچنین نفت و گاز را در سراسر کشورهای منطقه و بیشتر کشورهای جهان افزایش داده است، اما به گفته آذرخش حافظی، قدرت خرید پایین مردم افغانستان و فقر مزمن و بیکاری گسترده، باعث می‌شود اوضاع در این کشور وخیم‌تر شود.

حافظی که در کابل زندگی می‌کند، گفت در یک هفته اخیر بهای اقلام اساسی در بازار افزایش یافته است. به گفته او، برنج در برخی مناطق از مغازه‌ها نایاب شده و بهای اقلام وارداتی از ایران نیز به شدت افزایش یافته است.

هرچند طالبان می‌گویند برای تامین نیازهای افغانستان گزینه‌های جایگزین دارند و به کشورهای آسیای میانه اشاره می‌کنند، حافظی می‌گوید ظرفیت آسیای میانه نامحدود نیست و بهای مواد موردنیاز افغانستان در آسیای میانه نیز افزایش یافته است.

تداوم درگیری طالبان با ارتش پاکستان به نگرانی‌ها از وخیم‌تر شدن اوضاع در افغانستان انجامیده است. ارتش پاکستان و طالبان جمعه‌شب نیز در امتداد مرز درگیری شدند و مقام‌های پاکستانی هرگونه گفتگو و مذاکره برای توقف جنگ را رد کردند.

عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، توقف حمله به مواضع طالبان را به دست کشیدن طالبان افغانستان از پناه دادن به تحریک طالبان پاکستان مشروط کرده است.

این درگیری که به وارد شدن تلفات و خسارات گسترده به غیرنظامیان منجر شده، نگرانی گسترده مقام‌های سازمان ملل متحد را نیز برانگیخته است. ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز جمعه از ارتش پاکستان و نیروهای طالبان خواست «فورا به درگیری‌ها پایان بدهند» و کمک به میلیون‌ها غیرنظامی آسیب‌دیده از جنگ را در اولویت قرار دهند.

به گفته دفتر حقوق بشر سازمان ملل، از زمان تشدید درگیری‌ها میان افغانستان و پاکستان در هفته گذشته دست‌کم ۵۶ غیرنظامی افغان، از جمله ۲۴ کودک و شش زن کشته و ۱۲۹ نفر  شامل ۴۱ کودک و ۳۱ زن، زخمی شده‌اند.

بر اساس این گزارش، حدود ۶۶ هزار نفر هم در افغانستان آواره شده‌اند. تورک هشدار داد که غیرنظامیان در دو سوی مرز «از حملات هوایی، آتش توپخانه سنگین، خمپاره‌باران و تیراندازی فرار می‌کنند» و افزود: «از همه طرف‌ها می‌خواهم به این درگیری پایان دهند و به کسانی که در شرایط بسیار دشوار قرار دارند، کمک کنند.»

سازمان ملل همچنین اعلام کرد که در پاکستان نیز گلوله‌باران موجب فرار ساکنان محلی شده و دست‌کم دو مدرسه هدف حمله قرار گرفته و بیش از ۱۰۰ مدرسه تعطیل شده‌اند.

طبق آمار این نهاد، در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۸۷ غیرنظامی در افغانستان در نتیجه حملات برون‌مرزی نیروهای پاکستانی کشته و ۵۱۸ نفر زخمی شدند.

تورک با اشاره به بحران انسانی در افغانستان، جایی که نزدیک به ۲۲ میلیون نفر، از جمله بیش از ۱۱.۶ میلیون کودک، به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند، گفت: «چرخه انتقام و خشونت تنها رنج مردم را عمیق‌تر می‌کند.» او از کابل و اسلام‌آباد خواست اختلافات امنیتی خود را از راه گفتگو و همکاری متقابل حل کنند.

 

آیا پکن می‌تواند به جنگ منطقه‌ای در خاورمیانه پایان دهد؟

اعزام نماینده ویژه چین به خاورمیانه؛ میانجی‌گری پکن چگونه تنش‌های ایران-آمریکا را کاهش می‌دهد؟  

چین نقش میانجی‌گری خود را در خاورمیانه تقویت کرد و نماینده ویژه‌اش را برای کاهش تنش‌های ناشی از جنگ ایران-آمریکا اعزام کرد.  وانگ یی، وزیر خارجه چین، گفته: «خط قرمز حفاظت از غیرنظامیان نباید نقض شود.» این اقدام می‌تواند تجارت انرژی چین را حفظ کند و تنش‌ها را کاهش دهد.  

خبرآنلاین - رسول سلیمی - نقش چین در میانجی‌گری در خاورمیانه، با اعزام نماینده ویژه به منطقه برای کاهش تنش‌های ناشی از جنگ ایران-آمریکا، نشان‌دهنده استراتژی پکن برای حفظ ثبات است. این اعزام در گام نخست، ریشه در تماس‌های تلفنی وانگ یی با وزرای خارجه کشورهای منطقه دارد.آنچنانکه عباس عراقچی اظهار کرد: «میانجی‌گری چین مفید است.» این وضعیت، که از توافق ۲۰۲۳ میانجی‌گری چین بین ایران و عربستان نشأت می‌گیرد، منافع اقتصادی پکن را در کاهش تنش‌ها برجسته می‌کند.  

 اعزام نماینده ویژه و تلاش‌های میانجی‌گری چین  

در چنین شرایطی، اعزام ژای جون، نماینده ویژه چین در امور خاورمیانه، بخشی از استراتژی پکن برای میانجی‌گری است. گزارش «رویترز» نشان می‌دهد وانگ یی در تماس با وزرای خارجه عربستان و امارات، بر میانجی‌گری تأکید کرد. وانگ گفت: «خط قرمز حفاظت از غیرنظامیان نباید نقض شود.» چه آنکه این میانجی‌گری تجارت انرژی را حفظ می‌کند و چین را به عنوان قدرت صلح‌جو نشان می‌دهد

اما اعلام اعزام نماینده ویژه چین در تماس‌های تلفنی وانگ یی با وزرای خارجه عربستان و امارات رخ داد. وانگ یی به فیصل بن فرحان گفت: «چین نماینده ویژه خود را برای تلاش‌های میانجی‌گری به منطقه اعزام خواهد کرد.» او به عبدالله بن زاید نیز تأکید کرد: «چین نماینده ویژه خود را در امور خاورمیانه برای میانجی‌گری اعزام می‌کند

این اعلام در شرایطی انجام شد که مائو نینگ در نشست خبری تأیید کرد: «چین ژای جون، نماینده ویژه دولت در امور خاورمیانه، را به زودی به منطقه اعزام می‌کند تا برای کاهش تنش‌ها تلاش کند.» مائو افزود: «چین به شدت نگران وضعیت تنش‌آمیز در خاورمیانه است و در روزهای اخیر با طرف‌های مختلف تماس فشرده برقرار کرده است.» 

 منافع اقتصادی چین در کاهش تنش‌ها و ثبات انرژی  

از سوی دیگر منافع اقتصادی چین در کاهش تنش‌ها، به واردات نفت از منطقه بستگی دارد. گزارش «بلومبرگ» نشان می‌دهد چین بزرگ‌ترین واردکننده نفت است و تنش‌ها قیمت‌ها را افزایش می‌دهد. اما در مقابل، اثرات بر تجارت، روابط چین با عربستان و امارات را تقویت می‌کند. چه آنکه  اعزام ژای جون، نماینده ویژه دولت چین در امور خاورمیانه، به منطقه برای میانجی‌گری در بحران جاری، بخشی از تلاش‌های فشرده دیپلماتیک پکن پس از آغاز جنگ ایران-آمریکا است.

همچنین این تصمیم در تماس‌های تلفنی وانگ یی با وزرای خارجه عربستان، امارات و دیگران اعلام شد و در نشست خبری وزارت خارجه چین تأیید گردید. مائو نینگ گفت: «چین به شدت نگران وضعیت تنش‌آمیز در خاورمیانه است.» این اقدام ریشه در سابقه میانجی‌گری چین (مانند توافق ۲۰۲۳ ایران-عربستان) دارد و نشان‌دهنده نقش فعال پکن در کاهش تنش‌ها است.

ژای جون، نماینده ویژه دولت چین در امور خاورمیانه، مسئول این سفر است. مائو نینگ گفت: «ژای جون به منطقه اعزام می‌شود تا برای کاهش وضعیت تنش‌آمیز تلاش کند.» اهداف سفر شامل «حفظ ارتباط با همه طرف‌ها، تقویت تلاش‌های میانجی‌گری و ایجاد اجماع» است. مائو نینگ افزود: «اطلاعات دقیق سفر نماینده ویژه در زمان مناسب اعلام خواهد شد.» گزارش «شینهوا» هم تأکید کرد: «ژای جون در آینده نزدیک به کشورهای منطقه سفر می‌کند تا برای کاهش تنش‌ها تلاش مثبت کند.»  اهداف این سفر شامل حفاظت از تجارت انرژی است و ژای جون با سابقه میانجی‌گری (مانند نشست قاهره ۲۰۲۳)، نقش کلیدی در آن دارد

اهداف مقامات چینی از اعزام وانگ یی

مائو نینگ در نشست خبری گفته: «چین به شدت نگران وضعیت تنش‌آمیز در خاورمیانه است. در روزهای اخیر با طرف‌های مختلف تماس فشرده برقرار کرده‌ایم. چین ژای جون را به زودی اعزام می‌کند تا برای کاهش تنش‌ها تلاش کند.» او افزود: «چین با همه طرف‌ها همکاری می‌کند تا ارتباط حفظ شود، میانجی‌گری تقویت شود و اجماع ایجاد شود.» اما مائو نینگ در پاسخ به سؤالی گفت: «جزئیات سفر نماینده ویژه در زمان مناسب اعلام خواهد شد.» 

در مجموع، اعزام ژای جون اثرات مثبتی بر میانجی‌گری دارد. مائو نینگ گفت: «چین با همه طرف‌ها همکاری می‌کند تا اجماع ایجاد شود.» این اعزام کانال‌های دیپلماتیک را باز نگه داشته و ثبات انرژی را حفظ کرده و از گسترش جنگ جلوگیری کند

 

 

 

 

 

 

 


Copyright ©ariaye 2002_2026
استفاده از مطالب آريا يی با ذکر ماخذ آزاد است

بالا
آرشيف