وخامت بحران در افغانستان؛ ناامنی غذایی برای ۴۰ درصد جمعیت و سوءتغذیه چهار میلیون کودک
فائو، برنامه جهانی غذا و یونیسف هشدار داده‌اند که با نزدیک‌شدن زمستان و کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه، بحران گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان تشدید خواهد شد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، حدود ۴۰ درصد جمعیت، برابر با ۱۹.۲ میلیون نفر در زمستان پیش‌رو با ناامنی حاد غذایی روبه‌رو می‌شوند و در سال ۲۰۲۷ بیش از چهار میلیون کودک به درمان سوءتغذیه نیاز خواهند داشت.
به گزارش شفقنا افغانستان، نهادهای سازمان ملل متحد و سازمان‌های فعال در بخش کمک‌های بشردوستانه هشدار داده‌اند که افغانستان در آستانه تشدید بحران گرسنگی و سوءتغذیه قرار دارد؛ بحرانی که افزایش نیازهای غذایی، بیکاری، بازگشت میلیون‌ها مهاجر، کمبود آب سالم و کاهش منابع مالی برای کمک‌رسانی، ابعاد آن را گسترده‌تر کرده است.
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) و برنامه جهانی غذا سازمان ملل متحد (WFP) در تازه‌ترین ارزیابی خود گفته‌اند که پیش‌بینی می‌شود حدود ۱۹.۲ میلیون نفر، معادل ۳۸ درصد جمعیت افغانستان، در دوره کمبود مواد غذایی از نوامبر ۲۰۲۶ تا اپریل ۲۰۲۷ با ناامنی حاد غذایی در سطح بالا روبه‌رو شوند. این رقم در مقایسه با ۱۷.۴ میلیون نفری که برای دوره مشابه سال گذشته پیش‌بینی شده بود، افزایش یافته است.
هم‌زمان، یونیسف و سازمان «اقدام علیه گرسنگی» که به‌ترتیب ریاست و معاونت گروه هماهنگی تغذیه افغانستان را بر عهده دارند، هشدار داده‌اند که موارد سوءتغذیه حاد در سال ۲۰۲۷ افزایش خواهد یافت و بیش از چهار میلیون کودک به درمان نیاز خواهند داشت؛ رقمی که بالاترین میزان ثبت‌شده در پنج سال گذشته است.
این نهادها تأکید کرده‌اند که بدون تأمین فوری و پایدار بودجه و گسترش خدمات غذایی، تغذیه‌ای و صحی، شمار بیشتری از خانواده‌ها و کودکان در معرض گرسنگی، بیماری و پیامدهای مرگ‌بار سوءتغذیه قرار خواهند گرفت.
افزایش شمار افراد در معرض گرسنگی شدید
بر اساس تازه‌ترین تحلیل طبقه‌بندی یکپارچه مراحل امنیت غذایی (IPC)، از میان ۱۹.۲ میلیون نفری که انتظار می‌رود در زمستان پیش‌رو با ناامنی حاد غذایی روبه‌رو شوند، حدود پنج میلیون نفر در وضعیت اضطراری گرسنگی، معادل مرحله چهارم این طبقه‌بندی، قرار خواهند داشت.
این رقم دو برابر شمار افرادی است که برای دوره اپریل تا سپتامبر ۲۰۲۶ در این وضعیت پیش‌بینی شده بود.
قرارگرفتن در مرحله چهارم طبقه‌بندی امنیت غذایی به معنای نیاز فوری به کمک‌های غذایی و حمایت اضطراری کشاورزی است تا از مرگ‌ومیر و فروپاشی کامل معیشت خانواده‌ها جلوگیری شود.
بر اساس این ارزیابی، شدیدترین وضعیت ناامنی غذایی در ولایت‌های بدخشان، بادغیس، دایکندی، غور، سمنگان، سرپل و مناطق روستایی غزنی پیش‌بینی شده است.
نهادهای هشداردهنده می‌گویند که نزدیک‌شدن زمستان، کاهش فرصت‌های کار در بخش کشاورزی و محدودشدن دسترسی به جوامع آسیب‌پذیر، فشار بیشتری بر خانواده‌هایی وارد خواهد کرد که از پیش با کمبود درآمد و مواد غذایی روبه‌رو هستند.
بسیاری از خانواده‌ها حتی در مناطقی که مواد غذایی در بازار موجود است، توانایی خرید غذای کافی و مغذی را ندارند. بیکاری مداوم و کاهش درآمد، دسترسی این خانواده‌ها به نیازهای اساسی را محدود کرده و آن‌ها را بیشتر به کمک‌های بشردوستانه وابسته ساخته است.
بیش از چهار میلیون کودک در معرض سوءتغذیه
بحران سوءتغذیه نیز در افغانستان رو به گسترش است و بر اساس پیش‌بینی نهادهای کمک‌رسان، در سال ۲۰۲۷ میلیون‌ها کودک به خدمات درمانی نیاز خواهند داشت.
تازه‌ترین تحلیل طبقه‌بندی یکپارچه مراحل سوءتغذیه حاد (IPC) نشان می‌دهد که شمار ولایت‌هایی که با سطوح بحرانی سوءتغذیه روبه‌رو هستند، از هفت ولایت در سال ۲۰۲۵ به ۱۰ ولایت در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال ۲۰۲۷ به ۱۴ ولایت برسد؛ یعنی بیش از یک‌سوم ولایت‌های افغانستان.
بر اساس این ارزیابی، حدود ۱.۰۹ میلیون کودک در سال ۲۰۲۷ به سوءتغذیه حاد شدید مبتلا خواهند شد. این رقم در مقایسه با سال ۲۰۲۶، ۱۶ درصد افزایش را نشان می‌دهد. همچنین پیش‌بینی می‌شود نزدیک به سه میلیون کودک با سوءتغذیه حاد متوسط روبه‌رو شوند.
در مجموع، بیش از چهار میلیون کودک ممکن است در سال آینده به درمان سوءتغذیه نیاز پیدا کنند. این وضعیت کودکان را در معرض خطر بیشتر بیماری‌ها، تأخیر در رشد و تکامل و در موارد شدید، مرگ قرار می‌دهد؛ به‌ویژه اگر خدمات درمانی به‌موقع در دسترس آنان نباشد.
همچنین انتظار می‌رود نزدیک به ۱.۳ میلیون زن باردار و شیرده در همین دوره از سوءتغذیه رنج ببرند.
یونیسف و سازمان اقدام علیه گرسنگی هشدار داده‌اند که افزایش موارد سوءتغذیه با کمبود بودجه هم‌زمان شده است؛ وضعیتی که می‌تواند دسترسی خانواده‌ها به خدمات پیشگیری و درمان را کاهش دهد و روند درمان نجات‌بخش کودکان را مختل کند.
کمبود غذای مغذی و آب سالم
عوامل مختلفی در تشدید بحران سوءتغذیه در افغانستان نقش دارند. برای شمار زیادی از خانواده‌ها، فراهم‌کردن غذای مغذی و دسترسی به آب سالم دشوارتر شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی نهادهای هشداردهنده، در حال حاضر تنها یک کودک از هر سه کودک در گروه سنی شش تا ۲۴ ماه، ترکیب مناسبی از مواد غذایی مغذی را دریافت می‌کند؛ موادی که برای رشد و تکامل سالم کودکان ضروری هستند.
در کنار کمبود غذای مناسب، شیوع مکرر بیماری‌هایی مانند اسهال آبکی حاد و سرخک نیز خطر سوءتغذیه را افزایش داده است. نزدیک به نیمی از خانواده‌ها در افغانستان برای دسترسی به آب کافی و سالم با مشکل روبه‌رو هستند.
کمبود آب سالم و شیوع بیماری‌های قابل پیشگیری می‌تواند وضعیت کودکان مبتلا به سوءتغذیه را وخیم‌تر کند و نیاز به خدمات درمانی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، خدمات پیشگیری و درمان سوءتغذیه با سرعت افزایش نیازها گسترش نیافته‌اند. نهادهای کمک‌رسان هشدار می‌دهند که زنان و کودکان، به‌ویژه در مناطق آسیب‌پذیر، در صورت محدودشدن دسترسی به خدمات صحی و تغذیه‌ای با خطر بیشتری روبه‌رو خواهند شد.
بازگشت مهاجران، اختلال در تجارت و افزایش قیمت‌ها
بحران غذایی افغانستان در شرایطی تشدید می‌شود که خانواده‌ها و نهادهای کمک‌رسان با چندین فشار هم‌زمان روبه‌رو هستند.
بر اساس گزارش فائو و برنامه جهانی غذا، امسال بیش از ۱.۲ میلیون شهروند افغانستان از ایران و پاکستان مجبور به بازگشت به کشور شده‌اند. بازگشت این شمار از مهاجران، فشار بیشتری بر جوامعی وارد کرده است که از پیش با کمبود منابع و فرصت‌های معیشتی روبه‌رو بوده‌اند.
بسته‌شدن مرزها و اختلال در انتقال کالا از طریق تنگه هرمز و دیگر مسیرهای مهم تجاری نیز بر قیمت کالاهای اساسی تأثیر گذاشته است. افزایش قیمت مواد غذایی و دیگر نیازهای اولیه، توانایی خانواده‌های کم‌درآمد را برای تهیه غذای کافی و مغذی بیشتر محدود می‌کند.
در همین حال، کمبود شدید بودجه کمک‌های بشردوستانه باعث شده است منابع موجود برای پاسخ‌گویی به نیازها کاهش یابد؛ درست در زمانی که شمار افراد نیازمند کمک رو به افزایش است.
اختلال در رفت‌وآمدهای فرامرزی همچنین بر دسترسی به اقلام ضروری تغذیه تأثیر گذاشته و روند رساندن مواد و محصولات نجات‌بخش به کودکان نیازمند را با مشکل روبه‌رو کرده است.
نهادهای هشداردهنده می‌گویند که هم‌زمانی افزایش نیازها، بالا‌رفتن هزینه‌ها و کاهش منابع مالی می‌تواند بحران گرسنگی و سوءتغذیه را در ماه‌های آینده شدیدتر کند.
افزایش برداشت محصولات، اما تداوم ناامنی غذایی
با وجود پیش‌بینی‌ها درباره افزایش گرسنگی، وضعیت تولید محصولات کشاورزی در سال ۲۰۲۶ در برخی مناطق بهبود یافته است.
فائو و برنامه جهانی غذا گفته‌اند که بارندگی‌های مساعد در سال جاری به افزایش تولید محصولات کشاورزی و احیای چراگاه‌ها کمک کرده و برای بسیاری از خانواده‌های کشاورز سودمند بوده است.
همچنین احتمال می‌رود فصل ال‌نینو بارندگی‌هایی بیشتر از حد میانگین به همراه داشته باشد که می‌تواند به پرشدن منابع آبی، احیای چراگاه‌ها و رشد محصولات زمستانی و بهاری کمک کند.
با این حال، این نهادها تأکید کرده‌اند که افزایش برداشت محصولات به‌تنهایی برای تأمین امنیت غذایی خانواده‌ها کافی نیست. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل بیکاری و نداشتن درآمد ثابت، حتی در صورت موجودبودن مواد غذایی در بازار، توانایی خرید غذای مغذی را ندارند.
هزینه بالای کود و دیگر نهاده‌های کشاورزی و پایین‌بودن قیمت محصولات نیز ممکن است کشاورزان کم‌درآمد را مجبور کند زمین کمتری بکارند یا از نهاده‌های کمتری استفاده کنند. افزون بر این، بارندگی بیشتر می‌تواند خطر سیلاب‌های محلی، فرسایش خاک، آسیب به محصولات و شیوع بیماری‌های گیاهی و حیوانی را افزایش دهد.
فائو می‌گوید حمایت به‌موقع از کشاورزان می‌تواند به آنان کمک کند تا از شرایط مساعد برای تولید مواد غذایی و کسب درآمد بهره ببرند؛ اما برای تأمین امنیت غذایی پایدار، حمایت از تولیدکنندگان، دسترسی خانواده‌ها به بازار و ایجاد فرصت‌های شغلی نیز ضروری است.
هشدار درباره پیامدهای کمبود بودجه
نهادهای کمک‌رسان هشدار داده‌اند که کمبود بودجه می‌تواند توانایی آنان را برای پاسخ‌گویی به بحران گرسنگی و سوءتغذیه محدود کند.
فائو و برنامه جهانی غذا خواستار تأمین فوری منابع مالی برای گسترش کمک‌های غذایی، حمایت اضطراری کشاورزی و خدمات پیشگیری و درمان سوءتغذیه شده‌اند. به گفته این نهادها، کمک‌ها باید پیش از آن به خانواده‌ها برسند که زمستان دسترسی به مناطق آسیب‌پذیر را دشوار سازد و کشاورزان فرصت‌های مهم کشت را از دست بدهند.
یونیسف و سازمان اقدام علیه گرسنگی نیز تأکید کرده‌اند که بدون تأمین فوری و پایدار بودجه، وضعیت سوءتغذیه حاد احتمالاً وخیم‌تر خواهد شد. به گفته آنان، حفظ خدمات نجات‌بخش غذایی، تغذیه و صحت، در کنار تأمین آب سالم، خدمات بهداشتی و حمایت از معیشت، برای پاسخ‌گویی به نیازهای فوری و کاهش عوامل بنیادی سوءتغذیه ضروری است.
این نهادها هشدار داده‌اند که کمبود بودجه ممکن است دسترسی به خدمات پیشگیرانه تغذیه را کاهش دهد و درمان کودکانی را که به کمک فوری نیاز دارند، مختل کند.
تأکید بر اقدام زودهنگام برای نجات کودکان
تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان، گفته است که راهکارهای مؤثر برای مقابله با سوءتغذیه شناخته شده‌اند و اقدام زودهنگام می‌تواند جان کودکان را نجات دهد.
او تأکید کرده است که سرمایه‌گذاری پایدار و قابل پیش‌بینی برای حفظ دسترسی کودکان و خانواده‌ها به خدمات تغذیه، صحت و آب، حفظ‌الصحه و بهداشت ضروری است. به گفته او، تشخیص زودهنگام سوءتغذیه، فراهم‌بودن محصولات تغذیه‌ای و دسترسی به درمان باید در اولویت قرار گیرند.
کوبی ریتولد، مدیر کشوری سازمان اقدام علیه گرسنگی در افغانستان، نیز با اشاره به بازدید اخیر خود از ولایت هلمند گفته است که خدمات تغذیه در جنوب افغانستان با فشار بسیار زیادی روبه‌رو شده‌اند.
او تأکید کرده است که درمان سوءتغذیه شدید برای نجات جان کودکان ضروری است، اما نباید اقدام‌ها تا زمانی به تأخیر بیفتند که زندگی کودکان در خطر جدی قرار گیرد. به گفته او، موفقیت واقعی زمانی به دست می‌آید که از ابتلای کودکان به سوءتغذیه شدید در همان ابتدا جلوگیری شود.
ریچارد ترنچارد، نماینده فائو در افغانستان، نیز گفته است که برداشت خوب محصولات کشاورزی در سال جاری توانایی کشاورزان افغان را نشان می‌دهد، اما خانواده‌هایی که درآمد ثابت ندارند، همچنان ممکن است نتوانند غذای مغذی مورد نیاز خود را تهیه کنند.
او با تأکید بر اهمیت کمک‌های غذایی هدفمند و حمایت اضطراری کشاورزی گفته است که این کمک‌ها می‌توانند ناامنی حاد غذایی را کاهش دهند. به گفته او، کمک به خانواده‌ها برای تولید یا خرید غذای مغذی برای کودکان، همچنین می‌تواند پیش از آن‌که کودکان به درمان نیاز پیدا کنند، از سوءتغذیه جلوگیری کند.
ترنچارد خواستار گسترش فوری این راهکارها، اقدام پیش از وقوع شوک‌های قابل پیش‌بینی و سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری محصولات و کسب‌وکارهای محلی کشاورزی شده است؛ بخش‌هایی که می‌توانند کشاورزان را به بازارها وصل کنند و فرصت‌های شغلی ایجاد کنند.
جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان، نیز هشدار داده است که گرسنگی و سوءتغذیه فشار فزاینده‌ای بر خانواده‌ها وارد می‌کنند، در حالی که منابع لازم برای پاسخ‌گویی به این بحران رو به کاهش است.
او گفته است که هنوز فرصتی برای اقدام وجود دارد، اما این فرصت به‌سرعت از دست می‌رود. به گفته آیلیف، تأمین حمایت فوری می‌تواند به خانواده‌ها کمک کند تا زمستان را با حفظ کرامت انسانی پشت سر بگذارند؛ در غیر این صورت، بسیاری از خانواده‌ها با انتخاب‌های دشواری روبه‌رو خواهند شد که هیچ پدر یا مادری نباید مجبور به انجام آن شود.
ضرورت حمایت فوری و پایدار
مجموع ارزیابی‌های منتشرشده از سوی نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهد که بحران گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان تنها به کمبود مواد غذایی محدود نیست؛ بیکاری، فقر، دشواری دسترسی به آب سالم، شیوع بیماری‌ها، فشار ناشی از بازگشت مهاجران و کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه نیز در تشدید آن نقش دارند.
در حالی که میلیون‌ها نفر در زمستان پیش‌رو به کمک غذایی نیاز خواهند داشت و بیش از چهار میلیون کودک ممکن است در سال ۲۰۲۷ به درمان سوءتغذیه نیاز پیدا کنند، نهادهای کمک‌رسان بر ضرورت تأمین فوری منابع مالی و گسترش خدمات تأکید می‌کنند.
به باور این نهادها، اقدام به‌موقع می‌تواند از وخامت بیشتر وضعیت جلوگیری کند، خدمات اساسی را حفظ کند و هزینه‌های انسانی و مالی رسیدگی به بحران در آینده را کاهش دهد. آنان همچنین تأکید دارند که حمایت از خانواده‌ها برای دسترسی به غذای مغذی، آب سالم، خدمات صحی و فرصت‌های پایدار معیشتی، برای جلوگیری از تداوم بحران ضروری است.
بالا
بازگشت