

بصیرهمت
ارتش ازادی بخش بلوچستان در پاکستان
در بلوچستان چه اتفاقی افتاد؟
اهمیت اقتصادی و بندری بلوچستان
به گفته مقامات، اوایل روز شنبه، مردان مسلح حملات هماهنگی را به ایستگاههای پلیس در مرکز استان کویته و سایر نقاط استان بلوچستان پاکستان انجام دادند.
این حملات مرگبارترین حملات در بلوچستان در دهههای اخیر بود که نزدیک به ۲۰۰ نفر، که اکثر آنها جنگجو بودند، در آن کشته شدند.حضور زنان ،از جمله زنان انتحاری در این حملات برای پاکستان نگران کننده هست . پاکستان دههها با یک جنبش جداییطلب در بلوچستان مبارزه کرده است، جایی که جنگجویان، نیروهای دولتی، اتباع خارجی و مردم سایر نقاط پاکستان را در این استان غنی از مواد معدنی که با افغانستان و ایران هممرز است، هدف قرار داده و می دهند .
این گروه اعلام کرد که تأسیسات نظامی و مقامات پلیس و ادارات مدنی را در حملات مسلحانه و بمبگذاریهای انتحاری، در ۹ منطقه بلوچستان، بزرگترین اما کم جمعیتترین و فقیرترین استان پاکستان، هدف قرار داده است.
اهمیت اقتصادی و بندری بلوچستان
بلوچستان ،برای پاکستان اهمیت حیاتی و خاصی دارد ،گرچه دارای نفوس کم است،مگر بدون بلوچستان ،پاکستانی نخواهد بود ،بلوچستان ،در حدود 45 فیصد خاک پاکستان را تشکیل میدهد، طبق سرشماری سال ۲۰۲۳، بلوچستان که محل زندگی حدود ۱۵ میلیون نفر از جمعیت تخمینی ۲۴۰ میلیونی پاکستان است، با وجود غنی بودن از منابع طبیعی مانند زغال سنگ، طلا، مس و گاز، همچنان فقیرترین منطقه این کشور است. این منابع درآمد قابل توجهی برای دولت فدرال ایجاد میکنند.
بیشترین منبع گاز و معدنیات پاکستان در همین منطقه قرار دارد .یکی دیگر از منابع در آمد پاکستان ، مسیر های پیشبینی شده انتقال نفت ایران ودریای خزر از طریق بلوچستان پاکستان به چین است .و تاج طلایی این منطقه همانا شهر ساحلی گوادر است که در بلوچستان قرار دارد .
در گذشته ،بسا تحلیلگران یکی از اهداف ستراتژیک اتحاد شوروی را ،در دراز مدت، رسیدن به بندر ساحلی گوادر واز این طریق دسترسی به آبهای گرم ارزیابی می نمودند. و حالا چینایی ها به این بندر ساحلی توجه جدی دارند و ملیارد ها دالر را در این منطقه سرمایه گذرای نموده اند و در دراز مدت میخواهند پاکستان را به شاهراه انتقال انرژی به چین مبدل سازند .در سال 2015،هردو کشور چین و پاکستان،موافقه نمودند تا با مصرف 46ملیارد دالر ، سرک و راهآهن و پاپلین بطول 1800 مایل از بندر گوادر تا سینکیانگ اعمار نمایند .زیرا با ایجاد دهلیز اقتصادی و تجارتی چین و پاکستان،چین مستقیما به بحر هند و فراتر از آن وصل میگردد.
در اواخر 2015،چینایی ها معاهده ای را با پاکستان در مورد اجاره 2300هکتار زمین در ساحه بندر گوادر به امضا رساندند که میتواند به منطقه خاص اقتصادی و میدان هوایی بینالمللی تبدیل گرد د. هردو کشور چین و پاکستان میدانند که ،بلوچستان در گیر بی ثباتی و مملو از خشونت است .از همین لحاظ در حدود 25000 نیروی امنیتی نیز بخاطر تامین امنیت این ساحه در نظر گرفته شده است.
با این حال، ملیگرایان بلوچ ادعا میکنند که دولت پاکستان ضمن بهرهبرداری از منابع این ایالت ،زندگی مردم بلوچ را نادیده گرفته واین منطقه را غیر عادلانه تاراج می نماید و عمدتا همین امر باعث جنبشهای جداییطلبانه و شورشهای مسلحانه شده است .
ارتش آزادیبخش بلوچستان چه زمانی ایجاد شد و چه چیزی منجر به تشکیل آن شد؟
بلوچستان، از زمان تشکیل پاکستان در سال ۱۹۴۷، شاهد حداقل پنج قیام جداییطلبانه بوده است .آخرین موج در اوایل دهه ۲۰۰۰ آغاز شد و در ابتدا بر تأمین سهم بیشتری از منابع این ایالت برای مردم آن متمرکز بود، اما خیلی زود به درخواست استقلال کامل تبدیل شد.
با افزایش نارضایتی نسبت به دولت، ارتش آزادیبخش بلوچستان در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ ظهور کرد. تحلیلگرانی که جنبشهای مقاومت بلوچ را مطالعه میکنند، میگویند که رهبری آن را بالاچ مری، پسر نواب خیربخش مری، رهبر پیشکسوت ملیگرای بلوچ، بر عهده داشته است.
این شورش در سال ۲۰۰۶ پس از آنکه دولت، تحت حاکمیت نظامی پرویز مشرف، نواب اکبر بوگتی، رهبر برجسته ملیگرای بلوچ را به قتل رساند، شدت گرفت. بالاچ مری نیز یکسال بعد بقتل رسید ودولت متعاقبا جنبش جدایی طلب بلوچ را غیر قانونی اعلام نمود و نواب خیربخش مری، پدر بالاچ مری، نیز در دسامبر ۲۰۱۴ درگذشت.
برخلاف گروههای ملیگرای میانهرو بلوچ که از خودمختاری ایالتی حمایت میکنند، جنبش ازادیبخش بلوچ خود را به عنوان گروهی متعهد به استقلال کامل بلوچستان از پاکستان می داند.
مالک سراج اکبر، محقق و متخصص در جنبش جداییطلبان بلوچ، میگوید:
برای جنبش ازادیبخش بلوچ در حالیکه ارمان ازاد سازی این ایالت بدون تغییر باقی مانده است، رهبری، جغرافیای عملیاتی و استراتژیهای آن در طول زمان نیز بهبود یافته است.
رهبران اصلی کنونی ارتش آزادیبخش بلوچستان چه کسانی هستند؟
ارتش آزادیبخش بلوچستان به دلیل آنچه که آن را «ماجراجوییهای مداوم» دولت فدرال میدانست، علیه دولت پاکستان سلاح به دست گرفت، که به ادعای آن،دولت پیشرفت واقعی سیاسی و اجتماعی-اقتصادی در استان بلوچستان را تضعیف نموده است .
ارتش آزادیبخش بلوچستان در ابتدا یک سازمان بسیار مخفی بود، اما زمانی که رهبری از افراد قبیله مری به رهبران بلوچ طبقه متوسط منتقل شد، تغییر قابل توجهی رخ داد.
رهبری جدید تمایل بیشتری به نمایش قدرت و قابلیتهای خود در رسانهها نشان داد. در میان آنها، برجستهترین چهرهها شامل اسلم بلوچ،بود که بعداً در سال ۲۰۱۸ کشته شد، و اکنون ً بشیر زیب، رهبرفعلی ارتش ازادیبخش بلوچ است . بشیر زیب، در اواسط دهه چهل زندگی خودقرار دارد ، اهل منطقه نوشکی بلوچستان است که در ۱۵۰ کیلومتری (۹۳ مایلی) جنوب کویته واقع شده است. او مدرک دیپلم خود را از یک کالج پلیتخنیک در کویته دریافت کرده است. پس از مرگ اسلم بلوچ در یک حمله بمبگذاری در قندهار افغانستان، رهبری این گروه به بشیر زیب بلوچ منتقل شد.
در سال ۲۰۱۰، این گروه گروپ انتحاری خود - تیپ مجید - را راهاندازی کرد که برای چند سال غیرفعال ماند و سپس در سال ۲۰۱۸ زمانی که اسلم بلوچ پسر خود را برای هدف قرار دادن مهندسان چینی شاغل در شهر دالبندین بلوچستان فرستاد، به شهرت رسید. این حمله پنج نفر از جمله سه تبعه چینی را زخمی کرد، اما به جز پسر اسلم، هیچ تلفاتی نداشت.
این امر باعث شد روند گستردهتری از حمله ارتش آزادیبخش بلوچستان به شهروندان و تأسیسات چینی در سالهای اخیر آغاز شود.
این گروه در نوامبر ۲۰۱۸، یک ماه قبل از مرگ اسلم بلوچ، به کنسولگری چین در کراچی حمله کرد. چهار نفر، از جمله دو پلیس، کشته شدند، در حالی که کارکنان چینی در امان ماندند. نیروهای امنیتی توانستند حمله را ظرف یک ساعت سرکوب کنند و هر سه مهاجم را به قتل برسانند.پایان